วิธีการเก็บตัวอย่างผู้ป่วยต้องสงสัยไข้หวัดนกและไข้หวัดใหญ่

วิธี Throat swab

ควรเก็บตัวอย่างจากผู้ป่วยโดยเร็วที่สุด ภายใน 1-3 วันแรก เมื่อเริ่มมีอาการของโรค การเก็บใช้วิธีไร้เชื้อ (aseptic technique) ตัวอย่างสำหรับแยกเชื้อและตรวจหาสารพันธุกรรม

วิธีการเก็บตัวอย่าง (Throat swab)

1. เตรียมอุปกรณ์

1.1 Viral Transport Media (VTM)

1.2 กรรไกร

1.3 ไม้กดลิ้น

1.4 ไม้สวอบ ชนิด Sterile dacron หรือ Rayon swabs with plastic shafts ไม่ใช้ Calcium alginate, Cotton swabs หรือ Wooden sticks (ไม้สวอบชนิดไม้)

2. อธิบายเพื่อคลายความวิตกกังวลแก่ผู้ถูกเก็บตัวอย่างหรือผู้ป่วย

3. ผู้เก็บตัวอย่างต้องป้องกันตนเองตามหลักชีวนิรภัย เช่น การสวมหน้ากากนิรภัย แว่นตา ถุงมือ

4. จับไม้สวอบให้ถูกต้องในลักษณะการจับปากกาหรือดินสอ ตามรูปที่ 1

5. ผู้เก็บตัวอย่างเข้าทางด้านข้างของผู้ป่วย เพื่อลดโอกาสการสัมผัสสารคัดหลั่ง กรณีผู้ถูกเก็บตัวอย่าง หรือผู้ป่วยไอหรือจาม

6. อธิบายให้ผู้ป่วยหายใจทางปาก จะทำให้การเก็บตัวอย่างทำได้สะดวก

7. กดลิ้นผู้ป่วยด้วยไม้กดลิ้น ตามรูปที่ 2

8. ป้ายสวอบบริเวณ Posterior Pharynx และ Tonsil ทั้งสองข้าง (ควรมีการหมุนไม้สวอบในขณะที่ป้ายด้วยความแรงพอสมควร ทั้งสามตำแหน่ง โดยใช้เวลาอย่างน้อย 3 วินาที) ตามรูปที่ 3

9. จุ่มปลายไม้สวอบลงใน VTM และตัดปลายไม้สวอบด้วยกรรไกร

10. ปิดฝาหลอด VTM และผนึกหลอดให้แน่น

11. เขียนประวัติทางระบาดวิทยา ลักษณะอาการและอาการแสดงของผู้ป่วย ผู้เก็บตัวอย่าง ผู้ต้องการทราบผลการตรวจ ที่อยู่ และเบอร์โทรศัพท์ติดต่อให้ละเอียดตามใบนำส่งตัวอย่าง

12. บรรจุใส่ถุงพลาสติก รัดยางให้แน่น แช่ในกระติกน้ำแข็งรีบนำส่งทันที ถ้าจำเป็นต้องรอควรเก็บไว้ในตู้เย็น (4 องศาเซลเซียส) ห้ามแช่ในช่องแช่แข็งของตู้เย็น ถ้าไม่สามารถส่งห้องปฏิบัติการภายใน 48-72 ชั่วโมง ให้เก็บตัวอย่างไว้ที่อุณหภูมิ -70 องศาเซลเซียส ก่อนนำส่ง

รูปที่ 1 แสดงลักษณะการจับไม้สวอบที่ถูกต้อง

รูปที่ 2 แสดงลักษณะการใช้ไม้กดลิ้น

รูปที่ 3 แสดงตำแหน่งที่เก็บตัวอย่าง บริเวณ Posterior Pharynx และ Tonsil ทั้งสองข้าง